Sağlam bir ilişki iki açlığı aynı anda doyurmaya çalışır: şefkat — yani güvenlik, yakınlık ve aidiyet — ve şehvet — yani arzu, canlılık ve merak. Çoğu çiftin zorlandığı yer ise şudur: bizi güvende hissettiren şeyler, bazen arzuyu besleyen şeylerin tam tersidir.
Hatta bazen biri arttıkça diğeri azalabilir. Psikoterapist Esther Perel’in vurguladığı gibi, insanlar sevdikleri kişilere her zaman arzu duymayabilir. Çünkü şefkat yakınlaşmak, şehvet ise karşısında ayrı bir birey görmek ister. Sağlıklı ilişki, bu ikisini birbirine feda etmeden bir arada tutabilen ilişkidir.
Aynı sofranın iki ayrı açlığı
Şefkat ve şehvet rakip değildir; ama farklı koşullarda beslenirler. Birini diğerinin yerine koymaya çalıştığımızda denge bozulur. İkisinin dilini yan yana koymak, ilişkinizde hangisinin aç kaldığını görmenizi kolaylaştırır:
Bu denge nasıl bozulur?
Denge çoğu zaman tek bir olayla değil, fark edilmeyen küçük kaymalarla bozulur. İlişkinin başında iki yetişkin vardır; zamanla biri hatırlatan, diğeri unutulan; biri toparlayan, diğeri dağıtan olur. İlk bakışta bu tablo fedakârlık ve sevgi gibi görünür — ama görünmeyen tarafta eşitlik yavaş yavaş kaybolur, eşitlik kaybolunca da şehvet zemininden olur.
“Artık birbirimizi eskisi gibi istemiyoruz.” Birçok çift terapiye tam da bu cümleyle gelir. Oysa çoğu zaman sorun şehvetin yok olması değildir; ilişkinin fark edilmeden bir bakım veren – bakım alan düzenine dönüşmüş olmasıdır.
Çiftlerin sık yaptığı yanlışlar
Çoğu çift dengeyi bilerek bozmaz; iyi niyetle yaptıkları bazı davranışlar farkında olmadan şehveti söndürür. En yaygın dördü şunlardır:
Dengeyi yeniden kurmak
İyi haber şu: denge sessizce bozulabiliyorsa, bilinçli adımlarla sessizce yeniden kurulabilir. Amaç şefkati azaltmak değil; şehvete de nefes alacağı alanı geri vermektir. İşte bu dengeyi besleyen temel adımlar:
Çünkü bir ilişkinin ihtiyacı sadece sevgi değildir; biraz merak, biraz bireysellik, biraz mesafe ve iki yetişkinin birbirini her gün yeniden seçebilmesidir. Belki de bazı ilişkilerde eksik olan şey daha fazla şefkat değildir — şefkat ile şehvet arasındaki dengedir.
Şefkat ilişkiye kök verir, şehvet ona kanat. Biri olmadan diğeri eksik kalır. İkisini birlikte beslemeyi öğrenen çiftler, hem güvende hem canlı bir bağ kurabilir.
Eğer ilişkinizde yakınlığın sürdüğünü ama tutkunun azaldığını ya da bu dengenin bir türlü oturmadığını hissediyorsanız, bu sevginin bittiğinin değil; dengenin yeniden kurulmaya ihtiyaç duyduğunun işaretidir. Böyle dönemlerde bir uzmandan destek almak en güçlü adımlardan biridir. Çift terapisi ya da bireysel görüşme için bana ulaşabilirsiniz.
